Anaksimender

Anaksimender ve Özlüsözleri

-610 / Türkiye, Milet
-547 (63 yaşında) / Yunanistan, Atina

Düşüncesi hakkında çok şey bilinmeyen ilk Yunan filozofu ve gökbilimcisi.

Milet'de doğmuştur; doğum tarihi XLII. Olimpiyat'ın ikinci yılı olarak gösterilmektedir; çünkü Apollôdor LVIII. Olim­piyat'da onun 64 yaşında olduğunu söylemek­tedir. Aynı tarihçi, az sonra öldüğünü de yaz­maktadır. Şu halde asıl yaşadığı tarih yaklaşık olarak M;Ö. 615-545'dir. Thales'in yurttaşı ve öğrencisi ve fakat ondan farklı bir görüşü olan Anaksimandros’ un yaşadığı dönemde henüz etkisi devam eden Orpheciliğin kötümserlik ve mis­tikliği bulunmasına rağmen; savunduğu fizik ve kozmolojiden ötürü, Dinamikçiliği kabul eden bir 'maddeci' (materyalist) olarak niteleyebiliriz.

Anaksimandros, eski Mezopotamya'da öteden beri bilinen coğrafya, matematik ve astronomi­ye dair bilgileri Yunanistan'a yaymış olduğu an­laşılmaktadır. Güneş saatini bu kişi icat ettiği gibi, itidal noktalarını tespit ve burçlar bölgesinin eğri olduğunu da o tanıtlamıştır. En uzun ve en kısa gün ve geceleri gösteren tropika sis­temini Anaksimandros gösterdiği gibi, arzın in­sanları ihtiva eden kısımlarını madenden bir levha üzerine çizmiş ve gök küresini somut olarak imal etme başarısını göstermiş olan da Anaksimandros’ dur. Daha eskilerinkine göre, (zi­ra Sümerler haritayı biliyorlardı), mükemmel olan ilk haritayı çizen de bu filozoftur. Yıldız­lara ait olaylarla yer depremi, rüzgâr, yağmur ve yıldırımın nedenleri gibi sorunları biliyor ve arzın yuvarlak olup, evrenin merkezinde ol­duğunu, ayın ışığını güneşten aldığını, güneşin arz büyüklüğünde olup, pek saf bir ateşten iba­ret olduğunu da o savlamıştı. Onun bu keşif­leri ve açıklamaları, İyonya okuluna bağlı olan­lar tarafından düzeltilip daha ileri götürülmüş­tür. Anaksimandros ' un bu astronomi ve fiziğe dair olan düşünceleri, hatta hayatın kaynağı­na dair 'hipotezleri' kozmogoni hakkındaki düşüncelerine bir başlangıçtır ki, bunlar yardımıyla eşyanın ve varlığın kaynağına dair olan fel­sefi görüşlerini hazırlar. Onun düşüncelerinde bilim tarihi için önemli olan nokta, âlemin sis­temli bir tasarımını kurmaya çalışmış olmasıdır.

O, herşeyin Sınırsız ve Sonsuz bir özdekten meydana geldiğini ve yine ona geri döndüğünü belirtir. Bu özdek ifade edilemez, bütün nitelikleri kendinden ortaya çıkar.

Dizgesinin merkezinde yerküre vardır. Güneş, gökyüzündeki en uzak maddedir ve Ay'dan sonra gelmektedir ve ardında durağan yıldızlar ve gezegenler gelir.

İlk yaşayan oluşumlar nemli elementlerden ortaya çıkmışlardır. Bu yaratıkların bazıları toprağın daha kurak bölümlerinin üzerindeki sudan meydana gelmişler ve yeni çevrelerine uyum sağlamışlardır. İnsanoğlu diğer tüm hayvanlar gibi başlangıçta balıktır.

ÖzlüSözleri

"Dünya silindirik ve genişliği derinliğinin üç katı. Biz sadece onun üst bölümünde yaşıyoruz. Bu dünya uzaydan yalıtılmıştır, merkezde değildir, desteksiz ve gökyüzü yerden her noktasında eşit boydadır. (MÖ 580 ler civarı)"

Anahtar Kelimeler
Anaksimender, Anaksimandros, Apeiron, arkhe, Thales, Milet okulu, Pisagorcular, matematik
Benzer Kişiler

Anaksimenes (Kişiler) Doğa filozofu ve geleneksel olarak Batı dünyasının ilk filozofları kabul edilen Miletos'lu üç düşünürün sonuncusudur.

Empedokles (Kişiler) Doğa düşünürlerinden biri olan Empedokles, kendinden önceki doğa düşünürlerinin temel öğe (arkhe) olarak belirlediği, su, ateş ve havaya, toprak öğesini de ekleyerek, hepsini bir arada kullanan ilk düşünür olmuştur.

Thales, Miletli (Kişiler) Felsefeyi başlatan filozof olduğu kabul edilir.

Pisagor (Kişiler) İyonyalı filozof, matematikçi ve Pisagorculuk olarak bilinen akımın kurucusudur.

Heraklet (Kişiler) Sokrat öncesi Antik Yunan filozofu

Bergson, Henri (Kişiler) Özellikle 20. yüzyılın ilk yarısında etkili olmuş Nobel ödüllü Fransız düşünür.

Aristo (Kişiler) Antik Yunan filozof.

Leibniz (Kişiler) Matematik, metafizik ve mantık alanlarında ileri sürdüğü yeni düşünce ve görüşleriyle tanınmaktadır.

Einstein (Kişiler) Görecelik kuramını geliştirmiş, kuantum mekaniği, istatistiksel mekanik ve kozmoloji dallarına önemli katkılar sağlamış, 20. yüzyılın en önemli kuramsal fizikçisidir.

Hypatia, Iskenderiyeli (Kişiler) Roma döneminde Mısır'da yaşamış Yeni-Platoncu Yunan filozof ve ilk önemli kadın matematikçidir.

Hayyam (Kişiler) Iranlı şair, filozof, matematikçi ve astronom.

Pascal (Kişiler) Fransız matematikçi, fizikçi ve düşünür.

Berkeley, George (Kişiler) Dünyada yalnızca ruhların ve bu ruhların idelerinin varolduğunu, buna karşılık maddenin varolmadığını öne süren İngiliz düşünür.

Tamamlayıcı Konular

Matematik (Konular) Aritmetik, cebir, geometri gibi sayı ve ölçü temeline dayanarak niceliklerin özelliklerini inceleyen bilimlerin ortak adı, riyaziye.