Aristo

Aristo ve Özlüsözleri

-384 / Yunanistan, Chalcidice
-322 (62 yaşında) / Makedonya, Euboea

Antik Yunan filozof.

Platon ile Batı düşüncesinin en önemli iki filozofundan biri sayılır. Fizik, gökbilim, ilk felsefe, zooloji, mantık, siyaset ve biyoloji gibi konularda pek çok eser vermiştir.

Stageria’da dünyaya gelmiştir, Stageria Ege denizinde yer almaktadır. Doğduğu bölge İyonluların kültürüne hâkim olduğu ve İyonluların bölgesi olduğu için Aristo İyon filozofu olarak da tanınmaktadır. Aristo’nun yapmış olduğu çalışmalar ile düşünceler günümüzde matematik, fizik ve metafizik alanlarında birçok gelişmeye öncü olmuştur. Aristoteles’i filozof olarak harekete geçirmiş olan etken önceki filozofları harekete geçiren etken ile aynıdır. Diğer filozoflara olduğu gibi Aristo da gerçeğin ne olduğunun farkına varmak ve bu gerçekleri bulmak istemiştir. Aristo diğer filozoflara göre gerçekliklere daha çok yaklaşmış ve diğerlerinden daha çok yol almıştır. Bunu sağlayan aklı, düşüncesi, yaşadığı toplum ve yaşadığı dönemdir ve Aristoteles’e Yunan felsefesi de fazlasıyla yardımcı olmuştur.

Aristo Yunan düşünürüdür, 18 yaşına geldiğinde Atina’ya gitmiş ve Platon’un öğrencisi olmuştur. 20 yılı aşkın onun kurduğu akademide öğrencilik yapmıştır. Plato’nun vefat etmesi ile Aristo Assos, ardından da Lesbos’a yerleşmiştir ve Büyük İskender’e hocalık yapmıştır. Atina’ya dönen ünlü düşünür Lykeion lisesini hayata geçirmiştir, Büyük İskender’in vefat etmesinden sonra Atina’da yaşayan Makedonyalılara gösterilen tepkilerden korkmuş ve Eubo adasında hayatına devam etmiştir, yine bu adada yaşama veda etmiştir. Aristo’nun günümüze kadar gelen eserlerinden de anlaşıldığı gibi ünlü düşünür her türlü bilim dalı ile yakından ilgilenmiştir.

Aristo’nun filozofluk açısından en önemli olan özelliği sağduyuya yakın olmasıdır, Aristo Demokritos’un atom ile alakalı olan görüşlerine ve Platon’un idealarına karşı çıkmıştır. Bilim doğrularını ortaya koyabilecek olan bir kuram, ahlaki açıdan değerleri tam anlamı ile teminat altına alabilecek olan teori ahlaka ve bilime hakkını vermek adına teori arayışlarında bulunmuştur. Bulduğu çözüm töz öğretisidir, bu tözler özneller ve nihai gerçeklerden oluşur. Nihai anlamdaki gerçeklik somut şeylerden oluşmaktadır ve somut olan şeyler de ünlü düşünür için biyolojik olan bireylerden oluşmaktadır. Tözler tamamen nihai gerçeklerden oluşmaktadır, tözler var olmadığında var olan başka şeyler tözün özelliklerini alarak tümellerde var olmaz. Aristo Ploto’nun idealarının yanlışla da olsa birey olarak görüldüğü tümellerin de var olduğunu öne çıkartmaktadır. Tümellerin gerçekten var olduğunu öne sürer, tümellerin var olmaları nesnelere ve bireyselliğe bağlıdır. Var olanlar tümellere değil kedilere ve ağaçlara dış dünyada karşılaştığımız nesnelerdir.

ÖzlüSözleri

"Iyi, basit; kötü ise çok yönlüdür."

"Arzu birşeyi istemek ve söylemektir."

"Bilge kişi zevk aramaz. Kaygı ve acılardan uzak durur."

"Boşuna kendinizi kandırmayın. Sürekli yaptığınız iş ne ise, siz o sunuz."

"Çok süslenenlere bakın. Hepsi de gizlenmek istiyordur."

"Eğer bir yöntem diğerinden iyi ise bilin ki o doğanın yöntemidir."

"İnsan politik bir hayvandır."

"İnsanlar belli bir özelliği ısrarlı bir şekilde sürekli yaparak elde ederler."

"İnsanları iyi yapan yasalardır."

"İyi iki anlama gelir. Birisi mutlak olan iyidir. Diğeri ise birisi için iyi olandır."

"Kendi kendine yetmek doğadaki her şeyin amacıdır. Bu durum en iyi durumdur."

"Utanç gençlerin süsü yaşlıların ise yüz karasıdır."

Anahtar Kelimeler
Aristo, Platon, Stageria, İyonlular, matematik, fizik, metafizik, Yunan felsefesi, Atina, akademide, Lesbos, Büyük İskender, Eubo, sağduyuya, Demokritos, atom, Platon, ahlak, tözler, özneller, gerçek, tümeller
Benzer Kişiler

Machiavelli (Kişiler) Tarih ve politika biliminin kurucusu sayılan düşünür, devlet adamı, askeri stratejist.

Ibn Bacce (Kişiler) Matematik, fizik, astronomi, felsefe, siyaset, tıp ve müzik gibi birçok bilimle uğraşmış, özellikle Aristo şerhleri ile Batı'da felsefenin gelişmesine katkı sağlamış Endülüs'lü Müslüman filozof.

Sokrates (Kişiler) Yunan Felsefesinin kurucularındandır

Platon / Eflatun (Kişiler) Görüşleri Islam ve Hristiyan felsefesine derin etkide bulunmuş önemli bir Antik Yunan filozofudur.

Spinoza (Kişiler) 17. yüzyıl felsefesinin önde gelen rasyonalistlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Epikür (Kişiler) Helenistik felsefenin en önemli düşünürlerinden birisidir.

İbni Rüşd (Kişiler) Batıya Aristo’yu tanıtan ve felsefenin yayılmasında öncülük eden önemli bir İslam filozofudur.

Francis Bacon (Kişiler) Ingiliz devlet adamı ve filozof.

Montesquieu (Kişiler) Fransız politik düşünürdür.

Hegel (Kişiler) Diyalektik mantık ekolünün kurucusu Alman filozof.

Heidegger, Martin (Kişiler) Varoluşçu felsefenin önde gelen isimlerinden biri olan Alman filozof.

Ibn-i Sina (Kişiler) Fars filozof ve hekim.

Farabi (Kişiler) Aristo’nun felsefesini İslami açıdan yorumlayarak İslam düşüncesiyle bağdaştırmaya çalışmıştır.

Locke, John (Kişiler) Aydınlanma düşünürlerinden en çok etkilenen ve yaygın olarak "Liberalizmin Babası" olarak bilinen İngiliz felsefeci ve doktoru.

Leibniz (Kişiler) Matematik, metafizik ve mantık alanlarında ileri sürdüğü yeni düşünce ve görüşleriyle tanınmaktadır.

Bergson, Henri (Kişiler) Özellikle 20. yüzyılın ilk yarısında etkili olmuş Nobel ödüllü Fransız düşünür.

Einstein (Kişiler) Görecelik kuramını geliştirmiş, kuantum mekaniği, istatistiksel mekanik ve kozmoloji dallarına önemli katkılar sağlamış, 20. yüzyılın en önemli kuramsal fizikçisidir.

Hypatia, Iskenderiyeli (Kişiler) Roma döneminde Mısır'da yaşamış Yeni-Platoncu Yunan filozof ve ilk önemli kadın matematikçidir.

Hayyam (Kişiler) Iranlı şair, filozof, matematikçi ve astronom.

Pascal (Kişiler) Fransız matematikçi, fizikçi ve düşünür.

Thales, Miletli (Kişiler) Felsefeyi başlatan filozof olduğu kabul edilir.

Anaksimender (Kişiler) Düşüncesi hakkında çok şey bilinmeyen ilk Yunan filozofu ve gökbilimcisi.

Berkeley, George (Kişiler) Dünyada yalnızca ruhların ve bu ruhların idelerinin varolduğunu, buna karşılık maddenin varolmadığını öne süren İngiliz düşünür.

Parmenides (Kişiler) Doğa filozoflarından sayılmakla birlikte, Antik Yunan felsefesinde rasyonalizm geleneğinin ilk filozoflarından biridir.

Thomas Aquinas (Kişiler) Bilgi felsefesi, metafizik, siyaset ve ruhun ölümsüzlüğü konularındaki yorumlarıyla skolastik düşünceye önemli katkılar sağlamış keşiş ve filozof.

Schopenhauer, Arthur (Kişiler) İrrasyonalist ve karamsar olarak bilinen Alman düşünür.

Demokritos (Kişiler) Atom veya bölünemeyen öz teorisiyle tanınan antik Yunan filozofu.

Marks, Karl (Kişiler) Filozof, politik ekonomist ve devrimci. Komünizmin kuramsal kurucusudur.

Descartes (Kişiler) Fransız matematikçi, bilimadamı ve filozof.

Kropotkin (Kişiler) Anarko komünist Rus yazar, anarşizm kuramcısı.

Foucault (Kişiler) Fransız filozof, fikir tarihçisi, sosyal kuramcı ve edebi eleştirmen.

Ferguson, Adam (Kişiler) Politik ekonomiyi ahlaki felsefeye bağlayan bağları sıkılaştırmaya çalışan bir ahlak bilimi uzmanıdır.

Mill, John Stuart (Kişiler) Bilgi kuramı bakımından deneyselcilik, ahlak felsefesi bakımından da faydacılık akımına bağlı İngiliz İktisatçısı ve filozofudur.

Hume, David (Kişiler) İskoç filozof, ekonomist ve tarihçi.

Konfüçyüs (Kişiler) Ünlü bir Çinli filozoftur. Zannedilenin aksine bir din adamı değildir ve dinle ilgili çok fazla konuşmamıştır.

La Rochefoucauld (Kişiler) İnsan davranışları ve erdemin kökleri üzerine yazmış Fransız ahlakçı yazar.

Tamamlayıcı Konular

Matematik (Konular) Aritmetik, cebir, geometri gibi sayı ve ölçü temeline dayanarak niceliklerin özelliklerini inceleyen bilimlerin ortak adı, riyaziye.

Metafizik (Konular) Algılarımızı (idrakimizi) ve duyularımızı aşan konular

Ateizm (Konular) Tanrının olmadığını savunan ve dinleri reddeden görüş.

Din (Konular) Tanrı'ya, doğaüstü güçlere, çeşitli kutsal varlıklara inanmayı ve tapınmayı sistemleştiren toplumsal bir kurum, diyanet

Felsefe (Konular) Varlık, anlam gibi sorunların araştırılmasına yönelik düşünsel etkinlikler.

Inanç (Konular) Bir düşünceye gönülden bağlı bulunma.

Ahlak (Konular) Bir toplum içinde kişilerin uymak zorunda oldukları davranış biçimleri ve kuralları.

Adalet (Konular) Hak ve hukuka uygunluk, hakkı gözetme

Erdem (Konular) Ahlakın övdüğü iyi olma, alçak gönüllülük, yiğitlik, doğruluk vb. niteliklerin genel adı, fazilet.

Saygı (Konular) Değeri, üstünlüğü, yaşlılığı, yararlılığı, kutsallığı dolayısıyla bir kimseye, bir şeye karşı dikkatli, özenli, ölçülü davranmaya sebep olan sevgi duygusu.

Aldatmak (Konular) Beklenmedik bir davranışla yanıltmak.

Asosyallik (Konular) Sosyal olmamak, genel kabul görmüş kuralların dışında hareket etmek.

Günah (Konular) Cezayı gerektiren eylem. Dine aykırı iş.

Hırsızlık (Konular) Başkasının malını gizlice almak, hırsızlık etmek, aşırmak.

Gerçek (Konular) Bir durum, bir nesne veya bir nitelik olarak var olan, varlığı inkâr edilemeyen, olgu durumunda olan, hakiki

Akıl (Konular) Düşünme, anlama ve kavrama gücü, us.

Düş Görmek (Konular) Gerçek olmayan şey, imge. Gerçekleşmesi istenen şey, umut.

Hayal (Konular) Zihinde tasarlanan, canlandırılan ve gerçekleşmesi özlenen şey, düş, imge, hülya.

Inanmak (Konular) Bir şeyin varlığını, doğruluğunu kabul etmek.