Augustinus, Aurelius

Augustinus, Aurelius ve Özlüsözleri

354 / Cezayir
430 (76 yaşında) / İtalya

Hıristiyan dininin öğretisine biçim vererek sistemli bir birlik kazandıran, Hıristiyan doğmasmın kurucusudur.

İlköğrenimini Thagaste, Madore ve Kartaca’da yaptı. 384’lerde Milano’ ya gelerek retorik (güzel konuşma sanatı) öğrendi. İranlı mezhep kurucusu Mani’nin (İS 215-275) kurduğu, evrenin “iyilik” ve “kötülük”ün eseri olduğunu ileri süren Mani dinine (Manikheizm) girdi. Daha sonra Hıristiyanlık öğretisine yöneldi. 387’lerde vaftiz oldu, Hıristiyanlığa kabul edildi. Thagaste’e döndü, Hippone’a yerleşti ve Piskopos Valerius’un kilisedeki görevini aldı (397). Yaşamının geri kalan bölümünü Hıristiyanlığı savunmaya ve dinsel sapkınlıklarla savaşmaya adadı.

Augustinus’un felsefesinde Yeni Platoncu kuramlarla Hıristiyanlık doğması bir arada bulunur. İnancı ve aklı uzlaştırmaya çalıştı. Ona göre; inanç (iman), verinin malzemesini işlemesi için akla (zekâya, zihne) sunar. İnsanın Tanrı’yı ve kutsal ruhu tanımayı, bilmeyi istemekten başka bir amacı olamaz; bunun için de iç düşünme gerekir.

Augustinus’un felsefi araştırmasının temel amacı da budur. “Crede ut intelligam” (Anlamak için inanıyorum) ilkesi onun inancı temellendirmek için kullandığı önermelerinden biridir. İnanç dışında bir başka ünlü ilkesi şudur: ”İnanç, görmediğimize inanmaktır; bunun ödülü de inandığımızı görmektir”.Her şeyden kuşku edilebileceğini savunmuş, “kuşku ediyorum öyleyse varım”, diyerek Descartes’ın ünlü “Cogito erge sum” (Düşünüyorum öyleyse varım) temel ilkesine ulaşmasını sağlamıştır. Augustinus, ilk günah doğmasını savunur. Ona göre; Tanrı insanı özgür yarattı, ancak bu özgürlük ilk insanın (Adem’in) tutkuları ve gururu sonucu günah işlemesine yol açtı ve insan bu nedenle “düştü”. Bu günah ilk insanın soyuna kaktım olarak aktarıldı; bir başka deyişle insan artık günah işlemeden duramaz oldu; iradesi (istenci) tümüyle kötüye yöneldi. İnsanın bu yönelişten kurtuluşu ise ancak Tanrı’nın inayetine bağlıdır. Devleti tanrının yeryüzündeki temsilcisi olarak tanımlar. Augustinus ayrıca De Civitate Dei (Tanrı Devleti Üzerine) 428, De libero arbitro (Özgür İstenç Üzerine), Confessiones (İtiraflar) 398, gibi eserlerinden geliştirdiği, “bizde, bizden de derin bir varlık” bulan içdüşünme yöntemiyle Batı ilahiyat ve felsefesini belirleyici biçimde etkiledi. Onun işlediği “temelini sevgide bulan bilgi” ile “en yüksek noktasına şimdiki zamanda ulaşan zihin” gibi ana temalar, çağdaş Hıristiyan varoluşculuğunada da rastlanır.

Augustinus, bir tanrıbilimci olmasının yanı sıra, Batı düşüncesi içinde ünlü ve etkili filozoflarındandır. Onun yapıtları tanrıbilimsel olmakla birlikte, felsefi sorunları da içeren nitelikler göstermesi bakımından ayrıca önem taşımaktadır. Sonradan modern felsefe de tartışılacak olan pek çok tartışmayı Augustinus'un yürüttüğü görülür.

Augustinus yaşamını İtiraflar adlı ünlü kitabında, Tanrıyla konuşma ve günah çıkarma formlarında anlatmıştır. En çok önem verdiği konu, insanın kendini araştırmasıdır. Hakikatin insanın içinde olduğunu savunur. Hakikat ise, bizzat Tanrının kendisidir. Yani Tanrı insandadır. Öte yandan insanın kendisi de tanrıdadır. Bunu anlamaya çalışmak felsefedir. Felsefe insanın kendisiyle uğraşmasıdır.

Anlayabilmek için, inanıyorum’ anlayışıyla felsefeyi dine tabi kılmış olan Augustinus, Hristiyan dininin temel öğretilerini temellendirebilmek için, Yeni Platoncu felsefeden ve Platoncu kavramlardan yararlanmıştır. İnancı temel alan Augustinus’a göre, aklın görevi, Tanrısal vahiy temeli üzerinde, inanç yoluyla bilinen şeylerin açıklanması ve aydınlığa kavuşturulmasıdır.

ÖzlüSözleri

Anahtar Kelimeler
Augustinus, Aurelius, hristiyanlık, Yeni Platonculuk
Benzer Kişiler

Leibniz (Kişiler) Matematik, metafizik ve mantık alanlarında ileri sürdüğü yeni düşünce ve görüşleriyle tanınmaktadır.

Aurelius, Marcus (Kişiler) Beş İyi Roma İmparatoru'ndan sonuncusudur ve önemli Stoacı filozoflardan biri olarak kabul edilir.

Epiktetus (Kişiler) Yunan stoacı filozof.

Erasmus (Kişiler) Kuzey Avrupa Rönesans'ının önemli ustası ve klasik edebiyat araştırmacısı, hümanist bilgin ve ilahiyatçı.

Berkeley, George (Kişiler) Dünyada yalnızca ruhların ve bu ruhların idelerinin varolduğunu, buna karşılık maddenin varolmadığını öne süren İngiliz düşünür.

Feuerbach, Ludwig (Kişiler) Hegel'e yönelttiği sıkı eleştirilerle Marx'ı da derinden etkileyen, dinin ger­çek yüzünü açığa çıkartan çalışmalarıyla tanınan Alman maddeci filozof.

Hypatia, Iskenderiyeli (Kişiler) Roma döneminde Mısır'da yaşamış Yeni-Platoncu Yunan filozof ve ilk önemli kadın matematikçidir.

Ibn-i Sina (Kişiler) Fars filozof ve hekim.

Tamamlayıcı Konular

Hristiyanlık (Konular) Ortadoğuda ortaya çıkan 3 büyük tek tanrılı dinin ikincisi.