Epikür

Epikür ve Özlüsözleri

-341 / Yunanistan, Samos
-270 (71 yaşında) / Yunanistan

Helenistik felsefenin en önemli düşünürlerinden birisidir.

Epikuros, Septisizm de ve Stoacılıkta olduğu gibi, pratik felsefeye yani ahlak felsefesine yönelmiş ve bu alanda etkinlik göstermiştir. Aristotales in ölümünden sonra gelişen iki ana okuldan birisini kurmuştur. Bu okullar Stoacılık ve Epikürcülük olarak adlandırılabilir. Hem ahlak felsefesinde hem de bilgiye yaklaşımında kuşkuculuğun izleri/etkileri belirgin olarak görülür. Epikuros çok uzun zaman etkili olmuş bir filozoftur, neredeyse ondan sonra 4. yüzyıla kadar etkili olmuş bir filozof ortaya çıkmamıştır. Epikuros, Demokritosçu filozoflardan dersler almış ve özellikle onların atomcu teorilerinden etkilenmiştir. öte yandan Septiklerden şüpheciliği öğrenmiş, özellikle Pyrrhon un şüpheciliğinden etkilenmiştir. Daha sonra Atina da bir bahçe satın alan Epikuros, burada okulunu kurmuştur. Epikuros un pek çok şey yazdığı söylenmektedir, ancak bunlardan fazla bir şey kalmamıştır geriye. Bilinen bir kaç mektubudur yalnızca, ancak bu mektuplar felsefesinin anlaşılmasında önem taşımaktadır.

Epikuros bir ahlak felsefesi geliştirmiştir ve felsefenin ana düşüncesi mutluluktur (eudaimonia). Temel amacın mutluluğa ulaşmak olduğunu belirtir. Felsefenin görevi de buna göre belirlenmiştir, insanın mutluluğa giden yolunu araştırmak. Klasik felsefenin soyut tartışmalarıyla Epikuros bu hedefin dışında ilgilenmemiştir. Mantık da, doğru yaşama ulaşmak için gerekli olan bilginin üretilmesini sağlayan bir araçtır. Doğru bilgi olmadan doğru eylemlilik olmayacaktır; doğru bilginin ölçütü ise ikili bir temele sahiptir, ilki duyu verileri ikincisi ise haz ve acı duyumlarıdır.

Epikuros a göre; insan, tanrı ve ölüm korkusundan kurtulmalıdır . Kuruntulardan ve önyargılardan arınarak buna ulaşılabilir. Bu noktada Epikuros un felsefesine Demokritos un atomcu teorisinin etkileri karışır. Doğadaki her şey atomların mekan içindeki hareketlerinden meydana gelmektedir. Yalnızca bu hareket mekanik bir zorunlulukla meydana gelmez. Bu doğa düşüncesiyle Epikuros Tanrı kavramını dışta bırakmaya çalışır. Tanrının varlığı yokluğunu değil dünyaya karşı ilgisizliğini belirtir.

Ayrıca ruh konusunda da maddi bir açıklama öne sürer, ona göre insan ruhu maddi bir niteliğe sahiptir, başka türlü var olabilmesi söz konusu olamaz. Ruhun maddi varlığını açıklamak üzere Epikuros onun dört ögeden meydana geldiğini belirtir. Ateş, soluk, hava ve adlandırılamayan dördüncü bir öge. Ilk üçü bedensel kısmı meydana getirir, dördüncü öge ise ruhsal kısmı oluşturur.Insan ölünce bu ögeler dağılır, yani birliklerini kaybederler. Dolayısıyla ölümsüzlük ya da ruh-göçü diye bir şey olamaz.

Epikuros, katı bir felsefe sistemi geliştirmiştir. önermelerini bir takım dogmalara dönüştürmesi ve sonradan bu dogmaların ezberlenmesini salık vermesi sözkonusudur. Bilgeliğin bunların bilinmesiyle eş anlamlı değerlendirildiği dönemler olmuş ve bu çizgiye birebir uymayan düşünürlerin dışlanmaları ortaya çıkmıştır. Epikurosçuluğun daha sonraki dönemler çok etkili olmamasının başlıca nedenlerinden birinin bu olduğu ileri sürülmektedir.

Öte yandan ampirist ve materyalist düşünce geleneği, Epikuros u öncüleri arasında değerlendirir ve onda pek çok önemli kavram bulur.özellikle sonradan geliştirilecek ve sistemleştirilecek olan materyalist felsefe Epikuros ta öncü ilkeleri bakımında çok şey bulacaktır.

ÖzlüSözleri

"Bilginin amacı; insanı bilgisizlik ve boş inançlardan tanrı ve ölüm korkusundan kurtarmaktır. Ve bu olmadan mutlu olmaya imkan yoktur."

"Evrende herşey insan için haz objesidir. Ancak erdemle gelen bilgi arttıkça haz da artar. Bu nedenle yönelim hazza değil bilgiye olmalıdır."

"Mühür balmumunda nasıl iz bırakırsa, eşyada insanda öyle iz bırakır."

"Var olduğumuz sürece ölüm ortada yoktur; ölüm geldiği anda da biz artık yokuz."

"Felsefe mutlu bir yaşam sağlamak için, tutarlı eylemsel bir sistemdir."

Anahtar Kelimeler
Epikür, septisizm, Epikuros, Aristotales, Aristo, Demokritos, Stoacılık, Pyrrhon, ampirist, materyalist, ahlak felsefei
Benzer Kişiler

Lucretius,Titus (Kişiler) Yazılarını bitiremeden çıldırmış, kendi eliyle canına kıymış Roma dönemi şair ve filozof.

Marks, Karl (Kişiler) Filozof, politik ekonomist ve devrimci. Komünizmin kuramsal kurucusudur.

Montaigne, Michel de (Kişiler) 16. yüzyıl Fransız deneme yazarı.

Descartes (Kişiler) Fransız matematikçi, bilimadamı ve filozof.

Cicero (Kişiler) Romalı devlet adamı, bilgin, hatip ve yazar.

Aristo (Kişiler) Antik Yunan filozof.

Machiavelli (Kişiler) Tarih ve politika biliminin kurucusu sayılan düşünür, devlet adamı, askeri stratejist.

Ibn Bacce (Kişiler) Matematik, fizik, astronomi, felsefe, siyaset, tıp ve müzik gibi birçok bilimle uğraşmış, özellikle Aristo şerhleri ile Batı'da felsefenin gelişmesine katkı sağlamış Endülüs'lü Müslüman filozof.

Sokrates (Kişiler) Yunan Felsefesinin kurucularındandır

Platon / Eflatun (Kişiler) Görüşleri Islam ve Hristiyan felsefesine derin etkide bulunmuş önemli bir Antik Yunan filozofudur.

Spinoza (Kişiler) 17. yüzyıl felsefesinin önde gelen rasyonalistlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

İbni Rüşd (Kişiler) Batıya Aristo’yu tanıtan ve felsefenin yayılmasında öncülük eden önemli bir İslam filozofudur.

Francis Bacon (Kişiler) Ingiliz devlet adamı ve filozof.

Montesquieu (Kişiler) Fransız politik düşünürdür.

Hegel (Kişiler) Diyalektik mantık ekolünün kurucusu Alman filozof.

Heidegger, Martin (Kişiler) Varoluşçu felsefenin önde gelen isimlerinden biri olan Alman filozof.

Ibn-i Sina (Kişiler) Fars filozof ve hekim.

Farabi (Kişiler) Aristo’nun felsefesini İslami açıdan yorumlayarak İslam düşüncesiyle bağdaştırmaya çalışmıştır.

Locke, John (Kişiler) Aydınlanma düşünürlerinden en çok etkilenen ve yaygın olarak "Liberalizmin Babası" olarak bilinen İngiliz felsefeci ve doktoru.

Leibniz (Kişiler) Matematik, metafizik ve mantık alanlarında ileri sürdüğü yeni düşünce ve görüşleriyle tanınmaktadır.

Demokritos (Kişiler) Atom veya bölünemeyen öz teorisiyle tanınan antik Yunan filozofu.

Epiktetus (Kişiler) Yunan stoacı filozof.

Heraklet (Kişiler) Sokrat öncesi Antik Yunan filozofu

Zenon, Kıbrıslı (Kişiler) Helenistik dönemdeki stoacılığın kurucusur.

Tamamlayıcı Konular