Fourier

Fourier ve Özlüsözleri

1772 / Fransa, Besançon
1837 (65 yaşında) / Fransa, Paris

Ütopik sosyalizminin Saint Simon'dan sonra gelen en önemli temsilcisidir.

François Marie Charles Fourier, zengin bir kumaş tüccarının oğludur. Lise öğrenimini Cizvit Okulu'nda tamamladı. 19 yaşında Lyon'a yerleşti ve ticaretle uğraşmaya başladı. Aynı yıl Jironderlerin Lyon'da düzenlediği bir ayaklanmaya katıldı. Tutuklandıysa da hapisten kaçarak ölümden kurtuldu.

1794'e askere yazıldı, ancak hastalığı nedeniyle ordudan ayrıldı. Bu tarihten sonra Paris'e yerleşen Fourier, bir süre değişik ticari işletmelerde satıcılık ve kâtiplik gibi işler yaptı. 1803'te iş yaşamından uzaklaştı ve yaşamının geri kalan bölümünde, toplumsal, iktisadi ve felsefi öğretisini yaymak ve düşüncelerini yaşama geçirmek için çalıştı.

Fourier'in düşünceleri, 18. yüzyıl felsefi düşüncesinin, Tanrı'ya ermişliği amaç edinen, sihir ve büyüyle karışmış gizemci bir akım olan Teosofizm'den ve J. J. Rousseau'nun doğal iyimserciliğinden etkilenmiştir.

Bireyciliğe ve rekabete dayanan toplum yapısına karşı olan Fourier'ye göre insan, gerçekte iyidir, insanlık; yabanilik, barbarlık ve ataerkillik dönemlerinden oluşan, acılarla dolu bir yolu geçerek, uygarlık dönemine ulaşmıştır. Oysa toplumsal ve iktisadi yapıya örgütsüzlük, akıldışılık ve kaba kuvvet egemendir. Uygarlık, çözemediği ve sürekli olarak yeniden yarattığı çelişkiler içinde bir kısır döngüde ilerlemektedir.

Fourier, uygarlık döneminde yaşanan bu sorunların nedenini, kurallarına göre yaşanması gereken bir "toplumsal yasa" nın şimdiye kadar bulunamamış olmasında görür. Iktisatçıların ve felsefecilerin bu yasayı bulmak yerine, çağın düzeni kimin çıkarınaysa ona hizmet ettiklerine, düzenin yaşaması için kuramlar yarattıklarına dikkat çektikten sonra kendi geliştirdiği "tutkular öğretisi" nin soruna kesin bir çözüm getirdiğini savunur.

Bu öğretiye göre insan, 12 tutkusunun etkisindedir. Bunlardan beşi duyulara ilişkindir; 4 ü grup tutkusudur (arkadaşlık, aşk, aile sevgisi ve hırs); 3 ü de dağıtıcı tutkulardır (planlama, değiştirme, birleştirme). Bu tutkuların özgürce gelişmesi sağlanırsa, tek bir üstün tutkuda (sevgi) birleşilir.

Kapitalizmin insan üzerindeki etkilerini maddeci bir yorumla eleştiren, insanlığın tarihini diyalektik yöntemle inceleyen Fourier'nin sosyalist düşünce tarihi içinde önemli bir yeri vardır.

ÖzlüSözleri

"Medeniyet üçkağıtçılara saraylar yaptırır, dahilere kümes."

Anahtar Kelimeler
Fourier, François Marie Charles Fourier, sosyalizm, Fourierizm
Benzer Kişiler

Attila İlhan (Kişiler) Türk şair, aydın, romancı, denemeci, gazeteci ve eleştirmen.

Bernard Shaw (Kişiler) Sosyalizm ve kadın hakları savunucusu, 60 tan fazla oyuna imza atmış İrlandalı yazar.

Bertolt Brecht (Kişiler) Epik tiyatro görüşüyle geleneksel tiyatronun sunduğu illüzyonu kıran ve tiyatroyu sosyal ve ideolojik bir foruma dönüştürmüş şair, oyun yazarı, tiyatro yönetmenidir.

Tamamlayıcı Konular

Anarşizm (Konular) Kişi özgürlüğünü amaç edinen, devlet, din ve kişi gibi tüm otoriteleri reddeden felsefi düşünce.

Devrimcilik (Konular) Belli bir alanda hızlı, köklü ve nitelikli değişiklik yapma.

Komünizm (Konular) Komünizm veya komünistlik, sosyal örgütlenme üzerine bir kuramsal sistem ve üretim araçlarının ortak mülkiyetine dayalı bir politik harekettir.